Το ιστολόγιο αυτό αποσκοπεί στην παρουσίαση των κυριότερων ερευνητικών εργασιών, ειδήσεων και γεγονότων που συμβαίνουν στο χώρο του τουρισμού. Μέσω της παρουσίασης θα επιτευχθεί η ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τον τουρισμό στην Ελλάδα, ανάδειξη των κυριότερων προβλημάτων αλλά και παρουσίαση τεκμηριωμένων προτάσεων από τη διεθνή εμπειρία.
Τροποποιήσεις στο ειδικό χωροταξικό σχέδιο για τον τουρισμό ενέκρινε η Κυβερνητική Επιτροπή. Μεταξύ άλλων προβλέπονται εξοχικές κατοικίες μέσα σε ξενοδοχειακά συγκροτήματα, προώθηση θεματικού τουρισμού και περιορισμοί στην κατασκευή των μονάδων στις κορεσμένες περιοχές ή σε όσες χρίζουν προστασίας.
Ταυτόχρονα οι τροποποιήσεις αφορούν τη μείωση του συντελεστή δόμησης στα μικρά νησιά, ενώ στα εκτός σχεδίου οικόπεδα διπλασιάζονται οι αρτιότητες για τουριστικές εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένα ο συντελεστής για την ανάπτυξη στη νησιωτική χώρα μειώνεται από 0,2 σε 0,015.
Από τα 103 κατοικήσιμα νησιά οι σύνθετες μονάδες θα αναπτυχθούν σε 26 και όχι σε ποσοστό μεγαλύτερο του 20% των συνολικών υποδομών φιλοξενίας, αντί 30% στο αρχικό σχέδιο. Επίσης αυξάνεται από τα 50 έως τα 100 μέτρα η απόσταση για δόμηση από τη ζώνη του αιγιαλού.
Having attended the Travolution Summit this week in London, I was amazed at the influence of Twitter on the way in which we now communicate. Suddenly the hypothetical barriers between the speakers, the audience and the outside world were removed.
‘Tweets’ (comments on Twitter) ranged from pertinent questions to the panel of speakers right down to jokes about the colour of one of the panelists socks and criticisms of individual speaker presentations (a little too far maybe?). The live Twitter feed was displayed on the large screen for all to see and as the summit progressed more and more comments were posted from those tweeting from outside the event.
With all the buzz surrounding Twitter at the moment I thought it would be a good idea to explain for those ‘non-Tweeters’ (or is not ‘non-twitterers’?!) what it is, where it came from and to share a couple of case studies from travel companies who are using it to their advantage.
How did Twitter start?
Twitter was a side project from [podcasting service] Odeo a spin-off company from Obvious Corp. which was founded by Evan Williams. Williams co-founded Pyra Labs, which developed Blogger software for blogging, eventually sold to Google. Twitter CEO, Jack Dorsey came up with the idea of being able to share your status with your friends really easily so that they know what you are doing. He and co-Founder Biz Stone made the connection between status and SMS in March 2006. They bought the Twitter.com domain in August 2006. Twitter was launched officially in March 2007 at South by Southwest – the largest music festival in the US and has grown rapidly worldwide since. The 2009 edition of the festival saw an influx of tech savvy attendees and apparently strained the AT&T network capabilities serving the area.
What is Twitter?
Twitter allows you to send a message of 140 characters long to your friends, colleagues, contacts (known as followers) on Twitter. You can access Twitter and send messages via the web or via SMS. You can view messages from all those friends, colleagues and contacts who you choose to follow. Essentially it’s a great way to be kept informed of the latest news from your friends and industry contracts, to keep track of what they are doing and to have up-to-the-minute information on what is happening in your industry.
How are travel companies using Twitter?
Alaska Airlines has a team dedicated to their social media policy. Elliott Pesut, Campaign Management Specialist is the main person tweeting on behalf of Alaska but what he tweets is a team effort. Their company Twitter goal is to listen and help customers with their questions or issues. They also use Twitter to be more accessible. ‘Accessibility has helped us establish a very open and honest relationship with our Frequent Fliers’, says Pesut. ‘It’s a terrific listening post – we can field questions, ask for suggestions and reach out to distressed customers. Bottom line, we’re making ourselves available to help and make travel easier. I love that I’m only a tweet away from customers while they travel. You don’t get more accessible than that.’
An important that many companies are pondering at the moment is who should be responsible for Twitter. At Alaska, the marketing department holds overall responsibility falling under the umbrella ‘CRM & Interactive marketing’. The Corporate Communications and Customer Care departments also hold a long term interest in the success of the campaign.
In terms of measuring success, Alaska measure follower growth and interactions with customers as well as clicks via Bit.ly (short webinks). The full details of the interview can be found here - http://www.socialmediatoday.com/SMC/88461
The Boston Globe reports ‘At Southwest Airlines, the social media team includes a chief Twitter officer who tracks Twitter comments and monitors a Facebook group, an online representative who fact checks and interacts with bloggers, and another who takes charge of the company's presence on sites such as YouTube, Flickr, and LinkedIn. So if someone posts a complaint in cyberspace, the company can respond in a personal way.
For example, when Travis Johnson, known by the Twitter handle, "pastortrav," complained recently about Southwest's check-in process, he received a quick, public response from an airline employee saying, "So sorry to hear it! What don't you like about the check-in process? Did your flight get off okay?"
"We monitor those channels because we know these conversations are taking place there, and we can either watch the conversations or take part in them," said Southwest spokeswoman Christi Day.
Hilton Hotels in Australia recently invited ‘Twitterati’ to their hotel in Sydney for a ‘beach meet’ breakfast discussion. Although one twitterer seems to have summed up the feedback from the event by posting ‘Something fishy about Beachmeet – a PR stunt?’ along with this link - http://howtousetwitterformarketingandpr.com/
Με κοινή υπουργική απόφαση των υφυπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών, κ. Νάκου και κ. Μπέζα αντίστοιχα, αποφασίστηκε χθες η «περίφραξη» της ενοικίασης των ακτών, με νόμους και ελέγχους. Βάσει των ρυθμίσεων, 14.000 χιλιόμετρα ακτών περνούν στους δήμους και στις κοινότητες, προκειμένου να τις αξιοποιήσουν ενοικιάζοντάς τις σε ιδιώτες.
Το κράτος θα λαμβάνει το 20% της μίσθωσης, ποσοστό το οποίο εκτιμάται να αποφέρει περίπου 50 εκατ. ευρώ στα ταμεία του κράτους. Η παραχώρηση των ακτών στους δήμους για ενοικίαση γίνεται από το 1980, με το καθεστώς της παραχώρησης ωστόσο να είναι ασαφές, ενώ το 20% υπέρ του κράτους δεν ήταν θεσμοθετημένο. Αποτέλεσμα ήταν αρκετοί δήμοι, με χαρακτηριστικό παράδειγμα όλους τους δήμους της Κρήτης, να μην αποδίδουν το ποσοστό αυτό στο κράτος.
Η υπουργική απόφαση, πάντως, φέρεται να επιχειρεί να επιλύσει και αρκετά περιβαλλοντικά θέματα. Συγκεκριμένα απαγορεύεται οποιαδήποτε επέμβαση η οποία μπορεί να αλλοιώσει τη φυσική μορφολογία και τα βιοτικά στοιχεία των χώρων του αιγιαλού, της παράλιας όχθης και της παρόχθιας ζώνης, κάτι το οποίο προστατεύει τις παραλίες των λιμνών και των ποταμών, οι οποίες δίδοντας προς εκμετάλλευση μαζί με τις θαλάσσιες ακτές. Στις απαγορεύσεις περιλαμβάνεται και κάθε κτίσμα που θα συνδέεται σταθερά με το έδαφος, οι σκηνές, τα τροχόσπιτα και η στάθμευση αυτοκινήτων στις παραλίες. Υποδείξεις γίνονται ώστε κάθε κατασκευή να είναι άμεσα κινητή, ενώ στα υλικά για την κατασκευή τους θα χρησιμοποιούνται μόνο όσα είναι εναρμονισμένα με το περιβάλλον, όπως το ξύλο και το ύφασμα, αποκλείοντας το πλαστικό και το τσιμέντο.
Για τον καθαρισμό των ακτών «επιβαρημένοι» είναι οι δήμοι, ενώ η δημοτική αστυνομία θα προχωρά σε ελέγχους για τυχόν αυθαιρεσίες και καταπατήσεις. Για την περάτωση των κατεδαφίσεων και την βεβαίωση των προστίμων από την εφορία, αποτελεί αρμοδιότητα του δήμου η ενημέρωση των κατά τόπων αρμόδιων κτηματικών υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομικών, αφού η κυριότητα των ακτών ανήκει στο Δημόσιο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ οι δήμοι μπορούν να μισθώνουν τις παραλίες σε ιδιώτες, είναι εντούτοις υποχρεωμένοι να διατηρούν ένα τμήμα ελεύθερο και κοινόχρηστο, για όσους πολίτες δεν επιθυμούν να πληρώσουν για χρήση ξαπλώστρας ή ομπρέλας.
Switzerland, Austria and Germany have the most attractive environments for developing the travel and tourism industry, according to the third annual Travel & Tourism Competitiveness Report, published by the World Economic Forum. Among the top ten, France (4), Canada (5), Sweden (8) and Singapore (10) post improvements.
The rankings are based on the Travel & Tourism Competitiveness Index (TTCI), which measures the different regulatory and business-related issues that have been identified as levers for improving travel and tourism competitiveness in countries around the world.
This year’s report, published under the theme “Managing in a Time of Turbulence”, reflects the difficulties the industry currently faces, which must be overcome to ensure strong sectorial growth in the future.
The Travel & Tourism Competitiveness Report 2009 cover
This is particularly captured by the topics covered in the analytical chapters, exploring issues such as the impact of oil prices on the tourism industry, the importance of price competitiveness for attracting tourists and the extent to which the Index explains differences in travel intensity between countries.
Πτώση 20%-30% στα έσοδα από τον τουρισμό προβλέπει για την τρέχουσα περίοδο σε σχέση με πέρυσι η GΒR Consulting σε έρευνα που παρουσίασε χθες στο πλαίσιο του 3ου Διεθνούς Συνεδρίου Τourism & Ρroperty in Greece που διοργάνωσε η εταιρεία Real Τravel Μedia Group με τη συμμετοχή εκπροσώπων της κυβέρνησης, της αντιπολίτευσης, τουριστικών φορέων και επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η πτώση των διανυκτερεύσεων στη χώρα εκτιμάται στο 15%, με τις τιμές των τουριστικών πακέτων που θα πωληθούν να μειώνονται αντίστοιχα, την ώρα που οι τουριστικοί φορείς τονίζουν την ανάγκη λήψης και πρόσθετων μέτρων. Σενάρια ύφεσης αποτελούν και οι δύο ρεαλιστικές προβλέψεις για την εξέλιξη της τουριστικής κίνησης το 2009 στις οποίες οδηγείται η έρευνα.
Η «αισιόδοξη», όπως σημείωσε ο κ. Αρ. Ικκος, διευθύνων σύμβουλος της GΒR Consulting, υπολογίζει πτώση των κρατήσεων κατά 10% με πτώση τιμών από 10% ως 15%, ενώ η «απαισιόδοξη» κυμαίνεται στο-15% στις κρατήσεις, με αντίστοιχη πτώση τιμών από 15% ως 20%. Στο πρώτο σενάριο οι απώλειες των εσόδων για το κράτος θα είναι 7 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν σε περιορισμό του ΑΕΠ κατά 3,7%, ενώ ο τζίρος των ξενοδοχείων θα μειωθεί κατά 835 εκατ. ευρώ συνολικά.
Στο δεύτερο σενάριο οι απώλειες στα τουριστικά έσοδα αγγίζουν τα 10 δισ. ευρώ, ποσοστό που συρρικνώνει κατά 5,3% το ΑΕΠ, ενώ τα έσοδα για τους ξενοδόχους θα μειωθούν κατά 1,2 δισ. ευρώ. Η μείωση στις κρατήσεις και στα έσοδα θα έχει αρνητικές συνέπειες, όπως είναι αναμενόμενο, και στην απασχόληση, με τις θέσεις εργασίας που θα χαθούν στην καλύτερη περίπτωση να υπολογίζονται στις 14.000, ενώ με βάση το αρνητικό ενδεχόμενο φθάνουν και τις 20.000.
Τρόπους αντιμετώπισης της αρνητικής εξέλιξης αναζητούν οι τουριστικοί φορείς, ενώ κάνουν λόγο για ανάγκη λήψης επιπλέον μέτρων, αναλόγων του μεγέθους της κρίσης, με έμφαση στη διατήρηση των θέσεων εργασίας.
Μέτρα για την απασχόληση, την επικοινωνία και τη διατήρηση της προσφοράς τουριστικών πακέτων και πτήσεων προς τη χώρα κατά τους μήνες της τουριστικής περιόδου ώστε να μη χαθούν πτήσεις, αφού τεθούν πρώτα σε εφαρμογή και τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν, ζήτησε ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ). Μιλώντας με τη σειρά του ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) κ. Γ.Δρακόπουλος επεσήμανε ότι ακόμη δεν είναι γνωστό πόσες τουριστικές μονάδες θα ανοίξουν εγκαίρως την εφετινή τουριστική περίοδο. Προσέθεσε, τέλος, ότι στο ενδεχόμενο της πτώσης των αφίξεων το 2009 ως και 20% αυτό θα εκφραστεί αριθμητικά σε δύο εκατομμύρια λιγότερους τουρίστες σε σχέση με πέρυσι, 2,5 δισ. ευρώ λιγότερα έσοδα αλλά και 50.000 ανέργους.
Υπεγράφησαν οι τελικές συμφωνίες (αγοραπωλησίας μετοχών, μετόχων και σχετικών νομικών εγγράφων) για την εξαγορά της Pantheon Airways (πτητικό έργο), της MRO NewCo (τεχνική βάση) και της Ground Handling NewCo (επίγεια εξυπηρέτηση), κατά τη διάρκεια τελετής στο Ζάππειο.
Οι συμφωνίες αυτές τελούν υπό τον όρο της κύρωσης από την Βουλή, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί τις επόμενες εβδομάδες, μετά από την οποία θα αποκτήσουν ισχύ νόμου.
«Από σήμερα, η Ολυμπιακή μπαίνει σε μια νέα εποχή, μια μακρά περίοδος παρακμής κλείνει οριστικά και δίνει τη θέση της σε μια εποχή υψηλών προσδοκιών και απαιτήσεων» ανέφερε μεταξύ άλλων ο υπουργός Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης.
Υπογράμμισε ακόμη πως «είναι πολύ σημαντικό και πολύ θετικό ότι σε αυτή την δύσκολη διεθνή συγκυρία, η Ολυμπιακή περνάει στα χέρια ενός ισχυρού και αξιόπιστου επενδυτή, όπως είναι η MIG».
«Ο μεγάλος αυτός ελληνικός επιχειρηματικός Όμιλος αναλαμβάνει από σήμερα να οδηγήσει την Ολυμπιακή σε μια νέα εποχή: Μια εποχή σταθερότητας και ανάπτυξης για την εταιρεία, μια εποχή χωρίς χρέη, χωρίς ανασφάλεια για τους εργαζόμενους, χωρίς νομικές επιπλοκές με την Ευρωπαϊκή Ένωση» πρόσθεσε.
Η MIG σε σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε αναφέρει επίσης τα ακόλουθα:
- Οι εταιρίες που εξαγοράζονται αποτελούν στην πραγματικότητα νέες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν την ιδιοκτησία επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού τα οποία θα πωληθούν από το ελληνικό Δημόσιο και δεν περιλαμβάνουν οφειλές και υποχρεώσεις οιασδήποτε μορφής.
- Οι εταιρίες που εξαγοράζονται δεν αποτελούν κατά καμία νομική ή άλλη έννοια, διαδόχους των κρατικών αεροπορικών εταιριών στις οποίες περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι Olympic Airways, Olympic Airlines, Olympic Aviation κ.λπ. Αυτό διασφαλίζεται ήδη από την ισχύουσα εθνική νομοθεσία και έχει επικυρωθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
- Σε περίοδο σημαντικής οικονομικής αστάθειας, η φύση της συναλλαγής διασφαλίζει ότι η MIG διατηρεί σημαντική στρατηγική ευελιξία σχετικά με τη λειτουργία των εξαγοραζομένων εταιριών. Ειδικότερα, η MIG μπορεί να επιλέξει, κατά την διακριτική της ευχέρεια, στοιχεία του ενεργητικού που επιθυμεί να αγοράσει (όπως αεροπλάνα και τεχνικό εξοπλισμό σε ένα πολύ ευνοϊκό περιβάλλον), τον τρόπο με τον οποίο θα εξαγοραστούν (αγορά, μίσθωση κ.λπ.), τον αριθμό και την ειδίκευση των υπαλλήλων που επιθυμεί να προσλάβει, τα δρομολόγια τα οποία αναλαμβάνει η νέα αεροπορική εταιρία, καθώς και την επιλογή πολλών διαφορετικών στρατηγικών εναλλακτικών λύσεων.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, «η πλήρης στρατηγική ευελιξία της MIG σε αυτό το στάδιο ενισχύει τη δυνατότητά της να δημιουργήσει μια αποδοτική εταιρία στο χώρο των αερογραμμών με ισχυρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα».
Χωρίς αξιόλογη μεταβολή παρουσιάζεται η επίδοση της Ελλάδας στην κατάταξη με βάση τον Δείκτη Ταξιδιωτικής και Τουριστικής Ανταγωνιστικότητας (ΔΤΤΑ) που παρουσίασε σήμερα το World Economic Forum. Η Ελλάδα το 2009 κατέλαβε την 24η θέση μεταξύ 133 χωρών (18η στην Ευρώπη), δύο θέσεις χαμηλότερα από το προηγούμενο έτος. Η απώλεια αυτή των δύο θέσεων οφείλεται στην άνοδο της Κύπρου και του Βελγίου σε θέσεις υψηλότερα από την Ελλάδα.
Χωρίς ουσιαστικές μεταβολές ήταν και οι επιδόσεις των άμεσων ανταγωνιστών μας, εκτός της Κύπρου η οποία περνάει σε υψηλότερη θέση (21η). Σε σχέση με τις υπόλοιπες ανταγωνίστριες χώρες, η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί έναντι της Ισπανίας (6η) και της Πορτογαλίας (17η) και να υπερτερεί έναντι της Κροατίας (34η), της Τουρκίας (56η) και της Αιγύπτου (64η).
Στα πλεονεκτήματα της Ελλάδας περιλαμβάνονται οι πολιτιστικοί πόροι, το υψηλό επίπεδο υπηρεσιών υγείας, οι τουριστικές υποδομές καθώς και ο υψηλός βαθμός προτεραιότητας του τουριστικού τομέα. Αντίθετα, το κανονιστικό πλαίσιο αποτελεί βασικό μειονέκτημα της χώρας, καθώς δεν υποστηρίζει την ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα.
Αναλύοντας τις επιδόσεις της Ελλάδας στους επιμέρους δείκτες παρατηρούνται τα εξής:
- Σημειώνεται βελτίωση στο χρόνο και το κόστος που απαιτούνται για την έναρξη επιχείρησης, η οποία όμως αντισταθμίζεται από τις διαχρονικά χαμηλές επιδόσεις στο γενικότερο ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιο.
- Παρατηρείται επιδείνωση σε αρκετούς δείκτες που σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον.
- Αν και σε χαμηλότερο επίπεδο από τις άλλες χώρες, η ποιότητα του δικτύου μεταφορών, ειδικότερα του οδικού, βελτιώνεται. Το ίδιο επίσης συμβαίνει και με τις ευρυζωνικές υποδομές. Δυστυχώς όμως η ποιότητα των αεροδρομίων μας χειροτέρεψε ελαφρά.
- Παρόλη τη βελτίωση στην ανταγωνιστικότητα τιμών των ξενοδοχείων, παρατηρείται επιδείνωση στην ποιότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού.
Σε διεθνές επίπεδο, την πρώτη θέση καταλαμβάνει η Ελβετία και ακολουθούν η Αυστρία (2η), η Γερμανία (3η), η Γαλλία (4η) και ο Καναδάς (5η). Οι χώρες αυτές είναι χώρες υψηλού εισοδήματος, με ανεπτυγμένο επιχειρηματικό περιβάλλον, ευνοϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, σύγχρονες υποδομές και επαρκείς ανθρώπινους και φυσικούς πόρους.
Με βάση τα παραπάνω αποτελέσματα, οι κατευθύνσεις της τουριστικής πολιτικής στην Ελλάδα θα πρέπει να περιλαμβάνουν:
- τη βελτίωση του επιχειρηματικού και ρυθμιστικού περιβάλλοντος,
- τη βελτίωση των γενικών υποδομών σε συνδυασμό με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος,
- τη συνεχή αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού σε όλα τα επίπεδα.
Επίσης η Ελλάδα υποχώρησε δύο θέσεις (24η μεταξύ 133 χωρών) σε σχέση με το 2008 (22η μεταξύ 130 χωρών) στον ΔΤΤΑ, τον οποίο παρουσίασε σήμερα για τρίτη συνεχή χρονιά το WEF. Παράλληλα, ως γνωστόν, η Ελλάδα υποχώρησε κατά 2 θέσεις στο Γενικό Δείκτη Ανταγωνιστικότητας (από 65η το 2007-2008 στην 67η θέση το 2008-2009) που παρουσιάστηκε τον περασμένο Οκτώβριο.
Είναι ιδιαίτερα θετικό για την παγκόσμια τουριστική οικονομία ότι το WEF καταρτίζει πέραν του γενικού δείκτη ανταγωνιστικότητας, ένα και μοναδικό τομεακό δείκτη, αυτόν του τουρισμού. Αυτό σημαίνει αναγνώριση της σημασίας και σπουδαιότητας του ρόλου του τουρισμού στην παγκόσμια ανάπτυξη. Η σημασία αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου ο τουρισμός είναι ο δυναμικότερα αναπτυσσόμενος τομέας της οικονομίας και ο πλέον ελπιδοφόρος για το μέλλον.
Ο ΔΤΤΑ είναι μια πολύ αξιόλογη προσπάθεια η υλοποίηση της οποίας αντιμετωπίζει τεράστιες δυσκολίες, όταν είναι υποχρεωμένη να συγκρίνει στοιχεία μεταξύ 133 χωρών. Συνεπώς, θα πρέπει κάποιος να είναι πολύ προσεκτικός στην αξιολόγηση των στοιχείων και του δείκτη, κυρίως ως προς την σύγκριση μεταξύ χωρών, τουλάχιστον για δύο βασικούς λόγους: Πρώτον, οι χώρες βρίσκονται σε διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης και οι τουριστικές οικονομίες τους σε διαφορετικά σημεία του κύκλου ζωής τους. Δεύτερον, τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τις συγκρίσεις προέρχονται τόσο από στατιστικά δεδομένα (hard data) όσο και από την έρευνα Executive Opinion, η οποία σε πολλές περιπτώσεις θα μπορούσε και θα έπρεπε να ήταν αντιπροσωπευτικότερη.
Ο ΔΤΤΑ σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί σαν πίνακας βαθμολογίας ενός παγκόσμιου «τουριστικού πρωταθλήματος», αλλά σαν μια προσπάθεια η οποία επισημαίνει περιοχές ενδιαφέροντος που μπορούν να βελτιωθούν σε κάθε χώρα, ώστε να την καταστήσουν ανταγωνιστικότερη στον τουριστικό τομέα.
Παρατηρώντας τόσο τους δείκτες, όσο και τις γενικότερες ενότητες στις οποίες κατατάσσονται, είναι προφανές ότι η τουριστική ανταγωνιστικότητα εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από παράγοντες οι οποίοι σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν άμεσα τουριστικοί. Με άλλα λόγια, η ανταγωνιστικότητα του τουρισμού είναι αποτέλεσμα συνολικής κυβερνητικής δράσης για την κάθε χώρα και όχι αποκλειστικά του Υπουργείου Τουρισμού, όπου και όταν αυτό υπάρχει, είτε με ουσιαστικές αρμοδιότητες είτε χωρίς αυτές.
Προτού περάσουμε σε ένα σύντομο σχολιασμό για τις επιδόσεις της χώρας μας και τη μεταβολή τους μεταξύ 2008 και 2009 θυμίζουμε:
1. Η ανταγωνιστικότητα είναι ένα σχετικό μέγεθος που προκύπτει από τη σύγκρισή μας με τους άλλους. Αν θέλουμε να βελτιωθούμε πρέπει να συγκρινόμαστε με τους καλύτερους.
2. Δεν αρκεί να είμαστε απλά καλύτεροι από πέρσι, πρέπει να είμαστε καλύτεροι από τους ανταγωνιστές μας (ο τουρίστας ο οποίος θα έρθει στη χώρα μας φέτος δεν θα συγκρίνει το αεροδρόμιο άφιξής του με το πώς ήταν την προηγούμενη χρονιά γιατί πιθανώς δεν το έχει δει. Θα το συγκρίνει με το αεροδρόμιο του προορισμού που πήγε πέρσι και θα το συγκρίνει του χρόνου με το αεροδρόμιο του προορισμού που θα επισκεφτεί τότε).